Abstrakcjonizm w Rosji
Jednym z najważniejszych ośrodków, w których kształtowała się sztuka abstrakcyjna, była Rosja. Młodzi artyści szybko spożytkowali tu doświadczenia kubizmu i futuryzmu 
Już w 1911 roku Michaił Łarionow (1881–1964) stworzył kierunek zwany łuczyzmem lub rajonizmem (ros. łucz – „promień”). Obrazy pozbawione jakichkolwiek odniesień do rzeczywistości przedstawiały układy barwnych plam i przecinających się prostych linii (jakby rozchodzących się promieni), które tworzyły ostre, pryzmatyczne formy. Swoim ogromnym dynamizmem przypominały prace futurystów. Doniosłą rolę w kształtowaniu abstrakcji geometrycznej w Europie odegrał suprematyzm stworzony pomiędzy rokiem 1913 i 1915 przez Kazimierza Malewicza (1879– 1935), rosyjskiego malarza polskiego pochodzenia. Nazwa kierunku miała podkreślać „supremację [dominację] czystego odczucia w sztukach plastycznych”. Jego celem było uwolnienie malarstwa od niewoli naturalizmu i elementów rzeczywistości, które, wywołując różne skojarzenia, przeszkadzają w odbiorze sztuki. Suprematyzm miał być – jak pisał artysta – „odnalezieniem czystej sztuki, która z biegiem czasu stała się niedostrzegalna pod balastem rzeczy”. Za pomocą plam barwnych i form geometrycznych obraz miał budzić doznania emocjonalne, wyzwalać u widza czyste uczucie. Dla zamanifestowania uwolnienia sztuki od przedmiotowości Malewicz namalował „Czarny kwadrat na białym tle”. Obraz wyrażał dominację odczucia bezprzedmiotowego; czarny kwadrat oznaczał odczucie, białe pole – że nic poza nim nie istnieje. Kompozycje Malewicza budowane z prostych figur geometrycznych (kwadrat, koło, trójkąt) początkowo były utrzymane w tonacji czarno-białej. Potem artysta wprowadził kolory. Sugerował ruch przez kierunki diagonalne (ukośne) wydłużonych prostokątów, a przestrzeń przez nakładanie na siebie płaskich figur. Szczytowym osiągnięciem suprematyzmu był słynny obraz „Białe na białym” (1918), gdzie umieszczony centralnie kwadrat został wyodrębniony z tła jedynie fakturą. Do wybitnych twórców abstrakcji geometrycznej w Rosji należeli również: Władimir Tatlin, Aleksandr Rodczenko, El Lissitzky. Po zwycięstwie rewolucji z ich doświadczeń wyrósł nowy kierunek zwany konstruktywizmem, który szybko zdominował rosyjską awangardę.”
Podobne:
- Wassily Kandinsky
- Abstrakcjonizm w Holandii
- Abstrakcjonizm we Francji
- Sztuka abstrakcyjna
- Malarze secesyjni
Tags: analiza obrazu
