Dadaizm w USA
Dadaizm w Stanach Zjednoczonych reprezentowało kilku artystów pracujących w Nowym Jorku: przybyli tu z Francji Marcel Duchamp i Francis Picabia oraz Amerykanin Man Ray. Ich działalność cechowało dążenie do całkowitego zerwania z tradycyjnie pojmowaną sztuką 
Wprowadzili oni ideę antymalarstwa i antysztuki. Walczyli z uświęconymi w sztuce zasadami i estetycznymi dogmatami za pomocą prowokacji, mającej na celu wywołanie skandalu, mistyfikacji, perwersyjnego humoru oraz ironii.Prekursorem dadaistycznego ducha nonkonformizmu był Marcel Duchamp. Głosząc pogardę dla wszystkich uznanych zasad, zaczął od 1913 roku przekształcać w dzieła sztuki zwykłe przedmioty codziennego użytku, produkowane seryjnie. Były to m.in.: koło rowerowe ustawione na taborecie, suszarka do butelek, wieszak na ubranie, szufla do śniegu. Obiekty takie, ready mades, stanowiły świadomą prowokację, formę naigrawania się ze sztuki i jej wartości. Najbardziej szyderczą demonstracją był porcelanowy pisuar („Fontanna”) posłany w roku 1917 na Wystawę Niezależnych. Dziełem tym artysta zakwestionował wartość sztuki w ogóle. W roku 1919 na reprodukcji Mony Lizy Leonarda da Vinci domalował frywolne wąsiki i bródkę, umieściwszy pod obrazem nieprzyzwoity podpis. Duchamp tworzył również abstrakcyjne kompozycje na płytach szklanych, którym nadawał fantazyjne tytuły. Wykorzystywał w nich technikę malarstwa i kolażu. Najsłynniejszym tego typu antyarcydziełem jest „Panna młoda rozebrana przez swoich kawalerów, jednak”, zwany także „Wielką szybą”. Na płycie szklanej trzymetrowej wysokości pannę młodą uosabia cylindryczny mechanizm, a kawalerów kawałki malowanej blachy cynkowej. Duchamp wspólnie z Man Rayem pracował nad rotoreliefami – tarczami lub płytami gramofonowymi pomalowanymi we wzory i kręgi, które w trakcie ruchu obrotowego wywoływały optyczne złudzenia wirujących spiral.Podobnie przekorna była dadaistyczna twórczość Francisa Picabii, malującego „ironiczne maszyny”. Poprzez zestawianie kół zębatych, rozmaitych dźwigni i tłoków tworzył dziwaczne maszyny, które do niczego nie służyły. Zaopatrywał je w ironiczne tytuły, na przykład: „Parada miłosna”, „Oto kobieta”, „Flirt”. Kompozycje te odbierały sztuce wszelką powagę. Wieloma z nich ilustrowano pisma dadaistyczne. Picabia ośmieszał wszystko, co w sztuce chciano traktować poważnie. Nie istniały dla niego uświęcone wartości. W jednym z numerów pisma „391” opublikował kleks atramentowy podpisany „Najświętsza Panienka”. Po powrocie do Europy (1918) inspirował dadaistów w Zurychu, Niemczech i Paryżu.Trzeci artysta nowojorski – Man Ray, zasłynął jako twórca rayogramów, czyli fotograficznych kompozycji abstrakcyjnych wykonywanych bez użycia aparatu. Powstawały one przez wystawienie na działanie światła papieru światłoczułego, na którym umieszczone były różne przedmioty. Ray wykonywał także obiekty „antyartystyczne” z przedmiotów gotowych oraz figuratywne kolaże z kolorowych papierków i najrozmaitszych materiałów. W 1919 roku, szukając nowych środków wyrazu, malował swoje kompozycje (aerogramy) rozpylaczem do farb.”
Podobne:
Tags: sztuka
